Macro en focus bracketing

[A3S]

Toen ik medio maart de focus stacking-functie van mijn X-H2 met de XF 80mm macrolens probeerde leek die niet te werken in de manual mode ingesteld op 20 frames en stappen van 5. Ik zag geen focus verschuiving. De Engelse owner handleiding bij de X-H2 noemt geen in te stellen aantallen voor frames en groottes voor steps voor focus bracketing in manual mode. Op internet zegt Fujifilm daar meer over. Op https://www.fujifilm-x.com/en-gb/learni ... d-stacking staat:

When photographing macro scenes, try the following combination as a starting point: FRAMES 50, STEP 5, INTERVAL 0.

Ook met dergelijke instellingen zag ik nog weinig gebeuren. Vervolgens ben ik gaan kiezen voor meer frames en grotere steps.
Om een en ander uit te proberen heb ik onderstaande testopstelling opgezet.



Hierbij ben ik uitgegaan van de sensorgrootte van ongeveer 24 x 16 mm en een 1:1-vergroting. Daar past een scene bij van 24 mm breed. Als ik een bloem wil fotograferen van 24 mm breed, dan lijkt het niet overdreven om een scherptediepte van ook 24 mm te willen. Daarom heb ik de scene gevuld met details op de minimale focusafstand van de sensor, details op 24 mm daar achter en nog details halverwege die twee posities. Een paar lampen daarop. Scherp gesteld op de voorste details. De scene vervolgens een paar mm naar achteren geschoven voor het creëren van een kleine marge tussen de minimale focusafstand en de voorste details. En het diafragma op 5.6 gezet.
Om deze scene scherp te krijgen bleek ik zelfs bij stepgrootte 10 (groter is niet mogelijk) bijna 300 frames nodig te hebben. Hetzelfde gedaan bij diafragma 8.0. Resultaat: bij wederom de grootste stepgrootte nog steeds meer dan 200 frames nodig.

Moet ik dit beschouwen als werkbaar? En wat als ik nog wat meer scherptediepte wil?

Of heb ik iets, zoals een instelling, over het hoofd gezien?
Als dat niet zo is. Wie herkent deze resultaten?

Alle frames van deze twee series staan als JPeG-bestanden op internet: https://www.dropbox.com/scl/fo/d8xldcmt ... c0hpq&dl=0.

Bij f5.6 zijn de drie achter elkaar geplaatste details scherp bij achtereenvolgens ongeveer frame 30, frame 180 en frame 290. Bij f8.0 zijn de details scherp bij ongeveer frame 23, 125 en 205.

Ook bij kleinere vergrotingen en dus grotere scenes leveren alleen grote stepgrootten en veel frames enigszins bruikbare resultaten op. Dit wekt de indruk dat de beschikbare stepgrootten gewoon te klein zijn. Ik veronderstel dat dat is vastgelegd in de software/firmware van de camera. Betekent dit dat de firmware op dit punt niet in orde is? Elders op internet (reddit.com) wordt dit gesuggereerd.

Ik ben benieuwd of ik een en ander goed zie en zo ja wat er dan aan de hand is. Want ik heb de X-H2 niet alleen aangeschaft voor macro, maar macro met de scherptediepte die focus bracketing kan opleveren was wel een van mijn plannen met de X-H2.

[A3S]

Nog een tegenvaller: het resultaat van een focus merge met Affinity van de serie frames bij F5.6.



Mijn ervaring met focus bracketing is beperkt, maar ik veronderstel dat wat ik hier zie bij het rechter deel van het mergeresultaat het gevolg is van focus breathing van de FX 80mm macro. Is bij nader inzien al zichtbaar bij het doorlopen van de afzonderlijke frames. Daarin zie je het beeld veranderen. Terwijl de opname is gemaakt met een tafelstatief, de sluitermodus op electronic stond en ik de sluiter heb bediend met de X-app op mijn telefoon.

Maar ik sta open voor commentaar en andere inzichten.

[A3S]

Omdat ik hier geen reacties krijg heb ik het 'gesprek' over mijn focus bracketing issue met mijn X-H2 en de FX 80mm macro lens voortgezet op het DPreviewforum: https://www.dpreview.com/forums/threads ... t-68643226.

[HarrieD]

Over het algemeen is men hier heel snel in het bieden van advies of het beantwoorden van vragen, maar ik ben bang dat er hier weinig ervaring is met de door U gebezigde techniek met de X-H2.
Overigens wel een interessant onderwerp.

[A3S]

Ik leer van de discussie op DPreview, dus 'importeer' ik zo kennis . Overigens is degene die vooral reageert een internationaal bekende naam op het gebied van macro. Zie https://www.lesterlefkowitz.com/macro.
Maar mijn beeld is inmiddels wel dat met focus bracketing bij macro kennis van meer dan 10 jaar geleden om 'updates' vraagt. Met als voorbeelden van een nieuwe generatie die met die nieuwe techniek werkt Alexis Tinker-Tsavalas (https://www.youtube.com/watch?v=UGjUmR73OLM) en Marit van Ekelenburg (https://www.macrobymarit.nl).

[dhrPeter]

Nog een tegenvaller: het resultaat van een focus merge met Affinity van de serie frames bij F5.6.


Mijn ervaring met focus bracketing is beperkt, maar ik veronderstel dat wat ik hier zie bij het rechter deel van het mergeresultaat het gevolg is van focus breathing van de FX 80mm macro. Is bij nader inzien al zichtbaar bij het doorlopen van de afzonderlijke frames. Daarin zie je het beeld veranderen. Terwijl de opname is gemaakt met een tafelstatief, de sluitermodus op electronic stond en ik de sluiter heb bediend met de X-app op mijn telefoon.

Maar ik sta open voor commentaar en andere inzichten.

In mijn ervaring is het normaal dat je het beeld iets ziet verspringen bij het doorlopen van de afzonderlijke frames, de "focus" wordt per slot van rekening een klein stapje verlegd.

Die onscherpe band aan de rechterkant is iets wat ik nog niet gezien heb bij het stapelen in Affinity, wat bedoel je met "focus breathing"? Ik ken dit alleen van zoom-objectieven, niet van een vast brandpunt objectief als de 80mm macro.

Wat betreft series van 200 en 300 beelden bij stacking (stapelen) dat is heel normaal als je een dergelijk relatief groot gebied scherp wil hebben.

Tot slot: dit forum is geen What'sApp waar je mag verwachten dat je dezelfde dag/uur antwoord krijgt. Niet iedereen (ik) kijkt dagelijks wat er nieuw geplaatst is nog daargelaten dat lang niet iedereen ervaring heeft met focus stapeling.

Henk

[A3S]

Wat ik ervan begrijp is het volgende.

Focus breathing is een kenmerk van vooral lenzen met een intern scherpstelsysteem. Zo'n systeem heeft voordelen zoals een kleiner en lichter ontwerp en een (meer) constante brandpuntsafstand bij scherpstellen omdat het voorste deel van de lens niet in- en uitschuift bij het scherpstellen. Dat niet in- en uitschuiven is een voordeel bij macrofotografie. Een nadeel bij zo'n ontwerp is meer focus breathing. Want bij het scherpstellen van lenzen met interne scherpstelling bewegen de interne elementen zo dat de brandpuntsafstand wel wat verandert en daardoor de beeldhoek van de opname, of bij focus bracketing de beeldhoek van de frames van een serie voor een opname. Dat kan vervolgens zorgen voor problemen bij het stacken/mergen van de bij elkaar horende frames van zo'n serie met als resultaat onregelmatigheden in het beeld die men wel benoemt als ghost artifacts.

Niet alle macro lenzen hebben evenveel last van focus breathing. Dat hangt net als bij zoomlenzen af van het ontwerp.

Ken Rockwel zegt op https://kenrockwell.com/fuji/x-mount-le ... mm-f28.htm daarover voor de Fujifilm FX 80mm macro lens het volgende:

Focus breathing is the image changing size as focused in and out. It's important to cinematographers because it looks funny if the image changes size as focus gets pulled back and forth between actors. If the lens does this, the image "breathes" by growing and contracting slightly as the dialog goes back and forth. This 80/2.8 has a lot of breathing; the image becomes much larger as focused more closely even if nothing moves.

Hoewel veel reviews van macro lenzen weinig aandacht besteden aan focus breathing, vind je na enig zoeken op internet ook wel signalen over macro lenzen die hier minder last van hebben omdat ze zijn ontworpen om er minder last van te hebben (bijv. de 2 x vergrotende OM system 90mm macro lens).

[A3S]

De XF 80mm macrolens is retour, nog net binnen de inlevertermijn (mondeling contact met helpdesk en idem in winkel leverde het inzicht op dat degenen die ik sprak van de winkelketen het 1) een lastig onderwerp vonden en 2) geen oplossing wisten en 3) (in de winkel) bij testen met de lens niet tot iets beters kwamen). Daarom retour, want ik had de lens gekocht om 'm te gebruiken i.c.m. focus bracketing.

Daarna een andere lens gekocht: de FX 70-300 mm zoomlens.
En die geprobeerd i.c.m. focus bracketing (zoals al gesuggereerd door Pba/Peer).
Dat leverde direct op een meer normale manier resultaten op met focus bracketing en focus merge/focus stacking, want met veel minder benodigde frames dan de 300 tot 600 zoals bij mijn pogingen met de FX 80mm macro lens.

Hierbij het resultaat in de vorm van de merge van een serie frames, tevens het beeld van de gebruikte testopstelling.



De instellingen op de X-H2 waren ISO 1000, programma A, F5.6, bel.corr. -1 eV, sluitertijd (bepaald door programma) 1/1250 s, JPG/fine, zoom op 70 mm brandpuntsafstand, start scherpstelafstand 80cm (iets korter dan de minimale afstand die Fujifilm noemt: 83cm), Focus bracketing manual mode 100 x step 5 interval 1 s. In de scene staat 11 x een detail vanaf 80 cm vanaf de sensor t/m 100 cm vanaf de sensor met tussen 2 details telkens 2 cm afstand.
Die 100 frames bleken ruim voldoende om de hele scene vanaf 80 cm voor 20 cm diep scherp te krijgen. Voor die scene van 20 cm diep waren frame 15 t/m frame 63 voldoende en daarmee in totaal 49 frames.
Voor vanaf 80 cm 2 cm scherptediepte was frame 15 t/m 22 voldoende oftewel niet meer dan maar 8 frames. Twee andere voorbeelden: vanaf 80 cm 6 cm diep zijn 18 frames nodig en voor vanaf 80 cm 12 cm diep zijn 30 frames nodig. Allemaal heel goed werkbaar en zoals ik min of meer verwachte en redelijk vond. Tevreden dus.

[A3S]

Nog geen perfect resultaat, maar laat wel zien wat er mogelijk is.
Zoom 200 mm, focus bracketing manual 50 frames step 4 interval 0, vrijstaand uit de hand (en ik heb geen vaste hand) en focus merge met Affinity photo 2.

De eerste van 50 frames:



Het mergeresultaat:

[Pba]

Fijn dat het nu wel aan de verwachting voldoet
Succes met het vervolg van dit avontuur